Pytanie o bezpieczeństwo kontaktu z żywnością pojawia się często przy pomysłach na foremki, pojemniki czy akcesoria kuchenne z druku 3D.
Odpowiedź jest bardziej złożona niż samo “tak” lub “nie” – zależy od materiału, sposobu druku i tego, jak długi i intensywny będzie faktyczny kontakt z jedzeniem.
Sam materiał to nie wszystko
Niektóre filamenty, w czystej postaci, są produkowane z surowców uznawanych za bezpieczne dla kontaktu z żywnością – PLA bazuje na surowcach roślinnych, a niektóre warianty PETG mają certyfikaty dopuszczające kontakt z żywnością w formie granulatu. Problem w tym, że sam surowiec to nie wszystko – struktura wydruku FDM wprowadza dodatkowe czynniki ryzyka, niezależne od tego, czy bazowy materiał jest bezpieczny.
Warstwowa struktura jako główny problem
Wydruk FDM ma z natury chropowatą, warstwową powierzchnię, w mikroskopijnych szczelinach między warstwami mogą gromadzić się resztki jedzenia i bakterie, których nie da się skutecznie usunąć standardowym myciem, w przeciwieństwie do gładkiej powierzchni naczyń wykonanych metodami takimi jak formowanie wtryskowe. To główny powód, dla którego nawet wydruk z materiału teoretycznie bezpiecznego dla żywności nie jest równoważny gotowemu produktowi spożywczemu z tego samego materiału.
Kiedy krótki, jednorazowy kontakt jest mniejszym problemem
Przy przedmiotach mających krótki, jednorazowy lub rzadki kontakt z suchą żywnością – np. formie do jednorazowego użycia przy pieczeniu ciasteczek o nieregularnym kształcie – ryzyko jest mniejsze niż przy przedmiotach używanych regularnie i mających kontakt z wilgotnym jedzeniem, gdzie warunki sprzyjają namnażaniu bakterii w porowatej strukturze wydruku.
Bezpieczniejsze zastosowania pośrednie
Znacznie bezpieczniejszym rozwiązaniem jest wykorzystanie druku 3D do elementów mających kontakt pośredni, a nie bezpośredni z jedzeniem – np. uchwytów na pojemniki, stojaków, organizerów kuchennych czy foremek używanych z wkładką (np. folią spożywczą) oddzielającą wydruk od samego jedzenia. Takie zastosowania eliminują większość ryzyka związanego z porowatą strukturą wydruku, jednocześnie zachowując praktyczną funkcję w kuchni.
Powlekanie powierzchni
Istnieją specjalne, atestowane powłoki spożywcze (np. na bazie epoksydów dopuszczonych do kontaktu z żywnością), którymi można pokryć wydruk, zamykając porowatą powierzchnię i tworząc gładką, bezpieczniejszą warstwę zewnętrzną. To rozwiązanie stosowane w bardziej zaawansowanych projektach, wymaga jednak dodatkowej wiedzy o odpowiednich materiałach powlekających i staranności w ich aplikacji.
Praktyczna rekomendacja
Jeśli planowane zastosowanie wymaga bezpośredniego, regularnego kontaktu z jedzeniem, bezpieczniejszym wyborem pozostają gotowe produkty spożywcze wykonane metodami zapewniającymi gładką, nieporowatą powierzchnię. Druk 3D najlepiej sprawdza się przy zastosowaniach pośrednich lub jednorazowych – warto to uwzględnić już na etapie planowania projektu, zamiast zakładać pełną wymienność z gotowymi produktami przeznaczonymi do bezpośredniego kontaktu z żywnością. Wybór odpowiedniego materiału pod konkretne zastosowanie warto skonsultować przy zamawianiu na chcewydruk.pl.
